Waag in brand

Waag in brand

Op zaterdag 14 april 1945 begonnen de Duitsers zich uit Sneek terug te trekken.

Om te voorkomen dat hun munitiedepot in het Waaggebouw op de hoek van de Marktstraat en het Leeuwenburg in handen van de geallieerden zou vallen, staken ze het monumentale gebouw op 15 april 1945 in brand. Vanaf een uur of kwart over drie werd de stad opgeschikt door verschrikkelijke explosies en knallen.

To Hofstra

To Hofstra schrijft er in haar oorlogsschrift het volgende over:

“Opeens komt er een zware gepantserde auto voorbij. Even later fietsende soldaten. Plotseling horen we hevig gedreun, wij vliegen voor de ramen weg, daarna een hevig gesis en geknal. In de bijkeuken staan we met jassen aan, dodelijk verschrikt bijeen. Er stijgen in de buurt van het stadhuis grote rookwolken op. De D. (Duitsers) hebben het Waaggebouw in brand geschoten. Het knalt wel een half uur lang. De mensen durven nu weer op straat te verschijnen. Alle Duitsers zijn verdwenen. Iedereen loopt naar de brand.”

Antonius Nicolaas van den Berg

Antonius Nicolaas van den Berg was er als jongetje ook bij toen de Waag in vlammen opging. “Plotseling een ontploffing. Glas rinkelt om mij heen. Niemand in de omgeving. Ik ren in paniek weg. Voorbij Amicitia en de Wijde Gaper. Dan…een zware klap. Een ogenblik kan ik niet ademhalen. Is dit het einde? Direct achter mij breekt de grote etalageruit van Meinen kledingzaak in duizend stukken. Ik loop met vleugels, tot op de Lemmerbrug bij de Waterpoort mannen mij tegenhouden. “Wêr suustou heen?”, vragen ze. Ja, wat doe ik hier? “De Waag brandt”, stamel ik. “Gau naar dien moeke”, zeggen ze en dat brengt mij weer bij zinnen. Thuis hoor ik dat de bevrijding nabij is en dat vader met de ondergrondse achter verraders aanzit. Inmiddels loeit de Waag, een paar honderd meter van ons huis. Lichte en zware explosies volgen elkaar op. Er lagen landmijnen en munitie opgeslagen, weet iemand. Puin en vuur hagelt op het platte dak. Iedereen is bang. Voor het geval brand in huis uitbreekt, staat een emmer water klaar. Dat geeft een veilig gevoel. Gelukkig is hij niet nodig. Sneek blijft met een ravage in het centrum zitten. Ons speelterrein onder de beschermende luifel is verdwenen. Dat vinden we allemaal diep triest.”

 

Geraadpleegde literatuur

De Oorlogsschriften van Ton Hofstra.

  1. van Amstel en A. Booij, De Waag staat in brand(uitgegeven in opdracht van de Stichting Sneek 1940-1945, met steun van het Old Burger Weeshuis en de gemeente Sneek) Leeuwarden, 1995.