Rotsfontein bij opening waterleiding

In een fan de fijvers fan het Wilhelminapark staat een rotsfontein. Het Wilhelminapark werd in 1898 anleid en is een rijksmonument, en die rotsfontein ok. Onder andere omdat hij een “essentieel onderdeel” is van het Wilhelminapark dat “cultuurhistorisch en maatschappelijk van nationaal belang is”.

Die rots is ruum tien jaar na de opening fan het Wilhelminapark maakt ter gelegenheid fan de opening van de waterleiding fan Sneek. Dêrom ken je hem ok wel beskouwe as een “essentieel onderdeel” fan de geskiedenis fan de folksgesondheid in Sneek.

De rotsfontein was spesjaal maakt om een rol te speulen bij het offisjeel in gebruuk nimmen fan de waterleiding. Op 8 juli 1909 stond hij in de Marktstraat, ponticaal foor het stadhuus, en was hij ansloaten op de nieuwe waterleiding. Toen het plechtige moment anbroken was, draaide burgemeester P.J. de Hoop op het bordes een kraan open en “onder het gejuich der omstanders en de tonen van muziek klaterde ’t kristalhelder water in de lucht”.

Het water dat in ferfolg bij de Snekers uut de kraam komme suu, kwam uut de Brekken. Een kommissie onder leiding fan dokter Gerben Bouma had uutsocht dat dêr foor Sneek het beste drinkwater te winnen was. Het was niet sout of brak, goed skoan en redelijk dichtbij.

Om het water dêr oppompe te kennen, had de gemeente an het Ald Hôf bij Hommerts een stuk grond kocht en dêr een “prise d’eau”, een waterinnamepunt, bouwe laten. Het gebou staat er nog steeds. Nadat Sneek in 1959 overging op het water fan de IWGL, dat bij Spannenburg oppomt werd, werd het fakaansiesentrum d’Uylenburg. Het adres is tegenwoordig Krimwei 4.

Fan Hommerts ging het Brekkenwater via leidingen langs de Lemmerweg naar de watertoren en fandêr naar de kranen in Sneker huuzen en bedrieven. De aanleg fan de waterleiding was al met al een enorm kostbaar projekt, dat de gemeente alleen danksij een flinke bijdrage fan het OBW betale kon.

De komst fan de waterleiding was een enorme stap foorwaarts op het gebied fan de folksgesondheid. De kaans dat meensen een siekte opliepen deurdat se water uut een regenbak dronken, of water uut de grachten of de sloaten bruukten, werd een heel stuk kleiner. De brandweer ging er ok op foaruut, want die kon in het ferfolg water spuite wêr flink wat druk op sat.

Sneek liep met sien waterleiding behoorlijk foorop. Der waren in 1909 1124 gemeenten in Nederland en maar 117 hadden toen waterleiding. Die ruum duuzend gemeenten die geen waterleiding hadden, sagen het belang erfan niet in en/of hadden der domweg geen geld foar. Danksij foaral dokter Bouma (belang) en het OBW (bijdrage in de kosten) kreeg Sneek de beskikking over skoan water.

De rotsfontein die in de Marktstraat su moai klaterd had, werd ferplaatst naar het Wilhelminapark. Dêr werd hij op 30 september 1909 in gebruuk nomen en suu hij op hoogtijdagen frolijk ferder klatere.

In 1998 mocht ik samen met mien kollega Douwe de Groot een boek skrieve over het Wilhelminapark. Het park bestond toen honderd jaar en werd toen rieksmonument. Toen het boek al ferskenen was, hoorden we nog een mooi ferhaal fan iemand die an de Oude Dijk woand had. Sij fertelde dat in de beginperiode fan de waterleiding de druk op het water an de Oude Dijk wegfiel as de fontein an ging. “Moeke tapte foor de sekerheid fan tefoaren water, want wij saten sonder as dat ding spoat”.

Lees dit ferhaal met de reacties op Facebook