De feemarkt fan Jan de Kok

In de fakaansie met mien opa naar de feemarkt. Der was niks mooiers. De peerden in de hoek bij de Smidsbuurt, de kiepen en de knienen bij de cafés an de Korte Veemarktstraat, de skreeuwende farkens, en rijen met koeien die sumar hun steert een eindsje wegtrekke konnen en dan een enorme straal op de stenen klettere lieten. Uutkieke, dat het niet tegen je benen kwam!

De Sneker feemarkt die ’t op 16 en 17 september 1930 opend werd, was ontworpen deur gemeentearchitect/directeur gemeentewerken Jan de Kok. Sneek het een soad an hem te danken. Onder andere het Sportpark met de tribune an de Leeuwarderweg, het abattoir an de Ouwe Oppenhuizerweg en het toiletgebouw an de Rienck Bockemakade.

De feemarkt het tot 1992 functioneerd. Deur centralisering, mindere en andere anfoer werd markt langsamerhand kleiner. Uuteindelijk het de gemeente Sneek hem an Leeuwarden ferkocht. De gemeente liet nog wel in 1969 de veemarkthal bouwe en 1974 een kunststof overkapping plaatse.

Jan de Kok bleef altied beskeiden op de achtergrond en mag fan mij hier wel es uutgebreid an het woord komme. In het “Officieel Programma der Feestelijkheden” bij de opening fan de feemarkt, skreef hij hoe “sien” feemarkt der uutsag. In het Leeuwardens Nieuwsblad (jawel) werd fan die feemarkt seid dat het mooiste feemarkt fan Nederland was!

“Ruimte voor grooteren aanvoer biedt de nieuwe markt alleszins. Eenige cijfers mogen dit aantoonen. De oppervlakte b.v. bedraagt 25000 M2. De markt biedt plaats voor: 1300 à 1400 stuks grootvee; 2200 gras- en vette kalveren; 2000 nuchtere kalveren; 5000 schapen en lammeren; 3000 var­kens en biggen; 50 geiten. Dus in totaal zo ongeveer 13000 a 14000 stuks vee.

De markt heeft twee toegangen en een viertal uitgangen. De hoofdtoegang bevindt zich aan de Stationsstraat, bij welke toegang ook het dienstge­bouw voor veeartsen, controleurs enz. is gelegen.

In de onmiddellijke nabijheid hiervan staat het kantoor van den marktmeester, met uitzicht over de geheele markt. Aansluitend aan het kantoor van den marktmeester zijn de keurige W.C.’s voor het publiek gebouwd. Men vindt daar tevens gelegenheid voor rijwielberging. Verder toe- en uitgangen bevinden zich aan de Almastraat, de Geeuwkade en Verlengde Westersingel. Verder is gezorgd voor overdekte gedeelten voor vette kalveren en vette varkens.

Het weeggebouw staat aan de zijde van de Almastraat, waar gewogen wordt met schalen met losse gewichten, bascules met gewichten of automati­sche weeginrichting, geheel naar verkiezing van den veehandelaar.

De geheele markt is overzichtelijk ingedeeld. Elke soort van vee heeft als het ware haar eigen markt, zo is er een markt voor grootvee, voor kalveren, voor schapen en lammeren, voor varkens, biggen enz. Elk gedeelte is geheel vrij door breede toegangswegen te bereiken. De breedte dezer wegen is zoodanig, dat overal de vrachtautomobielen en veewagens elkaar ruim kunnen voorbijrijden, ook dan, wanneer de wagens stil staan om de dieren in de hokken af te laden, want de wagens brengen de dieren tot in de hokken. De afvoer van de dieren kan al even vlug geschieden.

Alle hokken zijn van gewapend beton, frisch en ruim. Verder is over de markt de noodige meubileering aangebracht als veedrinkbakken, urinoirs enz. Voor ziek vee is een ruime frissche schutstal aanwezig.

Een snel groeiende beplanting is aangebracht tusschen de veestanden. Binnen afzienbaren tijd zal deze beplanting een beschuttend dak vormen.

Om de veemarkt zijn verder een 9-tal moderne cafés gebouwd. Door deze bebouwing ligt het marktterrein geheel beschut.De oude billijke marktgelden zijn gehandhaafd, en de veehandelaren kunnen zelf vaste standplaatsen uitkiezen. Het Gemeentebestuur heeft zijn taak begrepen en ruim opgevat. Boeren en veehandelaren, doet gij Uwe zaken op de moderne veemarkt te Sneek, gelegen aan spoor, vaarwater, er voorzien van alle gemakken die gij bij Uw zaken nodig hebt.”

Lees dit ferhaal met de reacies op Facebook