Cruycebroedershof

Het Cruycebroedershof staat op een historische plek. We gaan terug naar het jaar 1206!

In 1206 mut hier al een hospitaal staan hewwe. Dat wete we deurdat Pier Winsemius (1586-1644) een kroniek over Friesland skreven het. Dêrin skrieft hij dat der in 1294 een groate braan in Sneek was, wêrbij het 88 jaar ouwe hospitaal (en nog veul meer) verloren ging. Bij de braan kwamen ok vier nonnen om.

1462
Het hospitaal of Sint Anthonie Gasthuis werd herbouwd. En in 1462 ferplaatst naar de Oude Koemarkt, op het plek fan de Meester Visserskoal. De ferlaten gebouwen van het “olde hospitaal” werd betrokken deur monniken fan de orde fan de Kruisheren, oftewel de Kruizebroeders. Bij dit hospitaal hoorde ok een kapel, die op het plek fan het OBW-gebouw aan de Kleine Kerkstraat stond.

1580-‘81
De Kruizebroeders bleven in het gebouw woanen tot 1580, toen Friesland van Rooms-Katholiek protestants werd. Het stadsbestuur fan Sneek besloat op 29 maart 1581 dat het lege gebouw mooi bruukt wurde kon as weeshuus. Der werden 12 wezen in onderbracht.

Een tekening uut 1721 fan Jacobus Stellingwerf fan het middeleeuwse weeshuus.

De wezen werden onderhouden uut de opbrengst fan de besittingen fan het kloaster. Om de saken fan het weeshuus goed regele te kennen was er een bestuur noadig. Dat was de geboarte fan de Stichting het Old Burger Weeshuis, die nog steeds bestaat. Meer over deze stichting op www.obwsneek.nl

1855
Het ouwe middeleeuwse kloaster uut 1294 foldeed in 1854 niet meer as onderkomen foor Sneker wezen. De voogden fan het OBW lieten het afbreke en een heel nieuw weeshuus foor honder wezen bouwe. De Amsterdamse arsjitekt Isaäc Warnsinck kreeg opdracht het nieuwe weeshuus te ontwerpen. Warnsinck was ook wethouder in Amsterdam en had het feul te druk om self de bouw begeleide te kennen. Dêrom kreeg de jonge Albert Breunissen Troost (1832-1900) de opdracht dit te doën.

Albert Breunissen Troost maakte in 1854 een tekening fan het ouwe gebouw uut 1294 aan de Kruizebroederstraat, dat plak make suu foor een nieuw weeshuus.
Collectie Fries Scheepvaart Museum.

Het befiel Troost su goed in Sneek – hij trouwde met een Sneker meiske – dat hij hier de rest fan sien leven woanen bleven is. Hij werd directeur fan de gasfabriek, maar was ok selfstandig arsjitekt en het heel wat gebouwen in Sneek en omgeving op sien naam staan.

1914-‘15
Het nieuwe weeshuis het niet eens su lang dienst deen. Het werd te groat en foldeed op een gegeven moment ok niet meer aan de eisen fan de tied. Dêrom werd aan het begin fan de Kruizebroederstraat een nieuw, kleiner weeshuus bouwd, het latere politiebureau.
Het ouwe weeshuusgebouw ging over naar de gemeente Sneek, die het gebruukte as armhuus.

1973, 1980
Een deel fan de bewoaners fan het Cruycebroedershof verhuusde in 1973 naar Frittemahof aan de Leeuwarderweg. De laatste bewoaners ferhuusden in 1980 naar het nieuwe Woldenhof in het Sperkhem. Het gebouw aan de Kruizebroederstraat werd toen het onderkomen fan de Stichting Welzijn voor Ouderen.

1992
In 1992 is het gebouw ferbouwd tot winkels met woaningen. Gelukkig is de gevel fan het nieuwe weeshuus uut 1855 staan bleven, al werden de onderpuien wel aanpast.

Lees dit ferhaal met de reacties op Facebook