Rococogevel

Rococogevel

Putti met Mercuriushelm

Tussen 1760 en 1763 werd het stadhuis van Sneek vernieuwd en verfraaid. Een heel belangrijke verandering was dat het gebouw toen met een verdieping werd verhoogd. De nieuwe voorgevel kreeg een decoratie in rococostijl. Het resultaat van die verbouwing is nu nog steeds te zien in de Marktstraat.

De in 1745 aangebrachte trap met bordes bleef in 1760 onveranderd gehandhaafd.
Op het schilddak van het raadhuis verrees een achtkantig koepeltorentje met gebeeldhouwde openingen. De windwijzer op het torentje heeft de vorm van het Sneker stadswapen.

Het houtsnijwerk aan de gevel en in de deur van het stadhuis is gemaakt door Johann Georg Hempel, die ook het snijwerk van het Grietmanshuis in de Marktstraat maakte.

De deur van het stadhuis is versierd met een zware gebeeldhouwde, omgaande lijst met bloemen en bladeren, waartussen links en rechts een langhalzige vogel (reiger of kraanvogel) is te ontwaren.

Krul met weegschaal

Aan de bovenzijde is een schelpvormige krul gesneden met een weegschaal als symbool van de rechtsspraak. Aan de benedenzijde is in net zo’n krul een bloemenkorfje opgenomen, als symbool van bloei en voorspoed.

In het bovenlicht boven de deur is in sierlijk snijwerk een lantaarn opgenomen die zijn licht zowel buiten op de stoep als binnen in de hal verspreid.

Boven het venster is een voorstelling gebeeldhouwd met een allegorische vrouwenfiguur die als attributen de wetstafelen draagt, symbolen van gerechtigheid.
Zij overhandigt een man een bundel met pijlen, symbool voor de Republiek der Verenigde Nederlanden en de eendracht.

De man beeldt de vrijheid uit, want hij draagt als attribuut een op een staak geplaatste hoed. Die hoed is het symbool van de vrijheid omdat in het oude Rome de slaven die door hun heer werden vrijgelaten, een hoed kregen om hun kaalgeschoren hoofd te bedekken.

Links op de achtergrond is een olifant gebeeldhouwd. Dit dier is het symbool van goedertierenheid en grootmoedigheid. Links op de voorgrond draagt een putto een pot met vuur, symbool van de hemel.

De overgang van de raadhuisgevel naar het schilddak wordt gevormd door een zware geprofileerde kroonlijst die wordt gedragen door acht consoles. Vier daarvan zijn gesneden in de vorm van putti. De naar beneden hangende putti in het midden dragen wetstafelen en een weegschaal en symboliseren daarmee het recht.

De putti op de hoeken met de zijgevels dragen een spiegel als symbool van zelfkennis en voorzichtigheid en een Mercuriushelm als symbool van handel. In de overige vier consoles zijn symbolen van de vier jaargetijden gesneden: bloemslingers (voorjaar), aren (zomer), druiven (herfst) en kweeperen (winter).

Roedeverdeling vensters
De stadhuisgevel onderging in de loop der tijden enige veranderingen. De fijne roedeverdeling van de vensters uit 1762 werd in 1842 gewijzigd: er kwam een indeling in zessen. Nog later ging het gemeentebestuur over tot het aanbrengen van grote spiegelruiten.
In de jaren 1923-1925 onderging het raadhuis een totale restauratie onder leiding van de architect en interieurontwerpen Willem Penaat (1875-1957) te Amsterdam. Hij liet de roedeverdeling van de vensters uit 1762 reconstrueren.

Geraadpleegde literatuur: S. ten Hoeve en K. Huisman, Rococo in Friesland(Stichting Monument van de Maand, Leeuwarden 1991).

Foto schelpvormige krul © Simon Bleeker
Foto putti © Archief gemeente Sneek