Bordes

Bordes

Bordes voor het stadhuis van Sneek

De toegangsdeur van het stadhuis wordt bereikt via een bordes dat werd aangebracht in de jaren 1744-1745 en een ouder bordes verving. Het bordes van 1745 is er nog steeds en het is dus ouder dan de voorgevel van het stadhuis, die in de jaren 1760 – 1763 werd aangebracht.
De Sneker beeldhouwer Gerben Jelles Nauta (1694-1757) beeldhouwde barokke versieringen in het zandstenen bordes. Hiervoor ontving hij 1454 Caroliguldens.

Op de borstwering zijn de wapenschilden afgebeeld van de Friese stadhouder Willem Carel Hendrik Friso (de latere Willem IV) en van diens gemalin prinses Anna.

In 1795, bij de komst der Fransen, werden ze onder het motto Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap in opdracht van het gemeentebestuur weggekapt door de Sneker beeldhouwer Mathijs Ankringa.

In 1950 werden ze door de Sneker steenhouwer Gerrit Hofstra opnieuw aangebracht. De wapens hebben een leeuw en een paard als schildhouders.Aan weerszijden van de wapenschilden zijn allegorische figuren gebeeldhouwd.
Een vrouwenfiguur links beeldt de magistraat uit. Dat zij haar borst ontbloot heeft zal er op duiden dat zij niets te verhullen heeft. Als attribuut draagt ze in haar rechterhand de zogenaamde fasces of pijlenbundel met bijl. Dit symbool voor de uitvoerende macht werd in het oude Rome door een bode voorde consuls uitgedragen. De linkerhand houdt een afgehakte hand vast. De hand is het symbool om recht te spreken.

Achter de vrouwenfiguur staat een mannenfiguur, die herkenbaar is als de wijsheid of voorzichtigheid. Zijn attribuut is een spiegel, symbool van zelfkennis en voorzichtigheid. Zijn hoofd is een Januskop en heeft een oud en een jeugdig gezicht, die de blik op het verleden en de toekomst symboliseren.

Rechts van de wapenschilden staat als personificatie van de gerechtigheid een vrouwenfiguur met een zwaard als symbool van de eerlijke afweging van het aangevoerde in rechtszaken.

De gerechtigheid wordt vergezeld van de achter haar staande bestendigheid of vastheid. Zijn opgeheven wijsvinger duidt op onwrikbaarheid en de speer in zijn linkerhand is als tegenhanger van een buigzame rietstengel het symbool van stevigheid.
De deur onder de borstwering gaf vroeger toegang tot de stedelijke gevangenis.

Bron: S. ten Hoeve en K. Huisman, Rococo in Friesland (Leeuwarden 1991).

Foto © Simon Bleeker