Gedenkmonumenten Canadezen

Perthplein

Perthplein
Sneek heeft sinds de bevrijding een bijzondere band met het Canadese Perth Regiment. Het Perth Regiment werd namelijk na de oorlog ingekwartierd bij Sneker gezinnen, in afwachting van een boot die hen naar hun vaderland terug zou kunnen brengen.

Queens own rifles
Het Perth Regiment was niét betrokken bij de bevrijding van Sneek. Die eer komt toe aan de Canadese Regimenten Queens Own Rifles en de la Chaudière. Zes militairen van de Queens Own Rifles kwamen daarbij om. Voor hen is een gedenksteen aangebracht in een van de muren van de Martinikerk.

 

Perth Regiment
Het Perth Regiment was wél betrokken bij de bevrijding van een aantal plaatsen in noordoost Groningen, onder andere Holwierde en Delfzijl.

Gastvrij onderdak

Monument op het Perthplein
De dankbaarheid van de Sneker bevolking gold niet alleen de Queens Own Rifles en de la Chaudière, maar alle geallieerde bevrijders. Met grote hartelijkheid boden de Snekers onderdak aan de militairen van het Perth Regiment, die volledig in de Sneker gemeenschap werden opgenomen.

Het Perth Regiment arriveerde op 1 juni 1945 in de stad. Allerlei activiteiten moesten om de maandenlange wachttijd voor de militairen zo aangenaam mogelijk maken. Er werd een Contact Commissie Canada Sneek in het leven geroepen (CCCS) die van alles organiseerde, zoals zeilwedstrijden op het Sneekermeer, voetbal-, touwtrek- en schietwedstrijden, maar ook dansavonden.
Op gezette tijden werden voor de Canadezen speciale kerkdiensten gehouden. Op initiatief van het Perth regiment werden deze diensten omlijst door Church Parades, die altijd veel publiek trokken.
Het verblijf van het Perth Regiment in Sneek duurde tot eind november 1945. De laatste Canadese strijders vertrokken in de nacht van 27 op 28 november.

Blijvende contacten
De contacten tussen de Snekers en de Canadezen bleven bestaan. Veel families aan weerszijden van de oceaan zetten een briefwisseling op, belden regelmatig met elkaar en soms gingen ze bij elkaar op bezoek.
Het Perth Regiment is enkele malen officieel in Sneek op bezoek geweest: in 1985 en 1990 bij de herdenkingen van respectievelijk de 40-jarige en de 45-jarige bevrijding. In 1995 ondernamen 35 veteranen voor de laatste keer de reis naar Europa. Ze werden toen in Sneek betrokken bij een aantal herdenkingsplechtigheden en -vieringen.

Perth Regiment in Europa
De bevrijdingsactiviteiten van het Perth Regiment in Europa begonnen op 8 november 1943 in Italië (Napels). Via Marseille en België (Mons), stootte het door naar Nederland, naar Nijmegen, Arnhem, Doesburg en Harderwijk.In 1945 was het Perth Regiment betrokken bij de gevechten in noordoost Groningen. Het leverde hevige strijd bij Holwierde en op 4 mei 1945 bevrijdt het Nansum, Biessum en Delfzijl. Op die dag hoorden ze dat de volgende dag de vijandelijkheden zouden worden gestaakt. Het laatste gevecht van het Perth Regiment was bij het Eemskanaal in de nabijheid van Delfzijl.

Foto’s © Simon Bleeker